Tek Kullanımlık Plastik Ürünler Nelerdir?

İçindekiler

Tek kullanımlık plastik ürünler yalnızca bir kez kullan at mantığı ile üretilmektedir. Bu sayede ciddi şekilde doğaya zarar vermektedir. Satın alınan ürünlerin birçoğunda tek kullanım için üretilen ambalajlar vardır. Su şişesi, pet, tabak, kürdan, muayene eldiveni, poşet, plastik boya önlüğü, poşet çay ve benzeri ürünlerin tamamında bu kullan at plastikler kullanılmaktadır. Bunların yanı sıra sıklıkla kullandığımız kaşık, çatal, diş fırçası, kulak çubuğu gibi çokça tüketilen plastik ürünlerinde kullan at kullanılmaktadır. Elde edilen verilere göre 2050’de dünya nüfusu 9,8 milyara ulaşacak. Bu da milyarlarca ton atık anlamına geliyor.
Plastik atıklar bu şekilde kullanılmaya devam edilirse gelecek dönemlerde ciddi tehlikeler de beraberinde gelecek. Özellikle de plastik üretimin 2050 yılında 4 katına çıkması beklenirken bu da farklı sorunları beraberinde getiriyor. Enerji kaynaklarının azalması küresel ısınma gibi problemler dünyayı ciddi şekilde tehlike altına alırken tek kullanımlık plastikler dünya yüzeyini çok hızlı bir şekilde kirletiyor.
Nüfusun artması ve ihtiyaçların genel olarak sınırsız bir şekilde olması nedeniyle plastik kullanımı da nüfus sayısının artmasıyla birlikte benzer oranda bir artış gösteriyor. Bilinçsiz kullanım ile birlikte her yıl yüz milyarlarca plastik poşet, pet şişe ya da birçok ürün doğaya salınıyor. Düzensiz ve bilinçsiz bir şekilde çevreye salınan bu atıklar hem çevreyi kirletiyor, hem de yüz binlerce deniz hayvanının yok olmasına neden oluyor. Çarpıcı bir örnek vermek gerekirse plastikler 1 saniyede üretiliyor, 1000 yılda toprağa karışıyor ve dünya genelinde milyonlarca plastik her gün kullanılıyor. Kahve bardakları plastikler kullanılarak üretiliyor ve doğada çözünmeleri yüzyıllar alıyor. Sorunun en temel kaynağına bakacak olursak ambalaj atıkları yönetmeliği ve hukuki düzenlemeler ile birlikte AB Mevzuatı ile birlikte büyük oranda bir benzerlik taşıyor.

Tek Kullanımlık Plastikler Yasaklanacak Mı?

Tek kullanımlık plastik ürünler ile alakalı dünya genelinde de bir takım çalışmalar söz konusu, özellikle AB bu konuda son derece titiz ve yoğun bir şekilde yıllarda çalışmalarını devam ettiriyor. Avrupa Birliği Konseyi tek kullanımlık plastik ile alakalı yeni yasaklar ve kısıtlamaları da getirmeyi planlıyor. Bunun dışında AB plastik kirliliğinin önüne geçmek adına Konseyi toplantısı gerçekleştirilecek çok dar katı kuralları bundan sonra hayata geçirecek elde edilen veriler ve konseyi verilerine göre plastik kullanımı konusunda kabul edilen yeni kurallarla birlikte hep plastik kirliliğinin önlenmesi hem de plastik kullanımında insanların çok da bilinçli hale gelmesi amaçlanıyor. Elde edilen verilere göre AB Sahillerinde kirliliğe neden olan 10 ürün içinde plastik kaplama ürünleri de var. Bu nedenle söz konusu olacak yeni kurallar kapsamında alternatifler her zaman tek kullanımlık plastik ürünleri yasaklama yönüne çevriliyor.
Bunun yanında kirliliğe neden olan çeşitli plastik ürünler içinde yeni bir takım yaptırımlar oluşturulabiliyor. Yeni yaptırım ve kurallar bir bölümü plastikten yapılmış ya da kullanımının ardından çöpe atılması için oluşturulmuş tek kullanımlık plastik ürünlerinin kirliliği azaltmaya hedeflediği yönünde yeni kurallar kapsamında da çatal, bıçak, kaşık, pipet ve kulak temizleme benzeri ürünler 2023 yılından itibaren yasaklanacak. AB ye üye olan ülkelerde 2029’a kadar plastik şişe kullanımı %90 oranında azaltmak zorunda kalacak. Plastik şişelerde doğa için ciddi bir tehdit ve tek kullanımlık en fazla tercih edilen plastikler bu alanda zirvede yer alıyor. 2025 yılının ilk yarısında sera gazı solunumunda ise 2030 yılında %30 etek azaltma söz konusu olacak.

Türkiye’de Yapılan Plastik Atık Çalışmaları

Türkiye Plastik attık çalışmaları bakımından en geride kalmış ülkelerin başında geliyor. 2016 yılının ilk aylarında 4000 ton plastik atık ile atı 2018 yılında aylık 33000 tona kadar ulaştı. Özellikle de dünya genelinde birçok ülke plastik atıklarını Türkiye’ye satma derdine düşmüş durumda. Çevre örgütü de yayınladığı raporda Çin’in yurtdışında plastik atık alımına 2018’e yasak olması adına çalışmalar gerçekleştirmişti.
Bu atıkların yeni adresi ise Türkiye ve Endonezya oldu. Plastik atıkları ihraç eden ülkelerin başında İngiltere, Almanya ve Amerika geliyor. Japonya’da ciddi anlamda atık ithal eden ülkeler arasında yer almaktadır. Türkiye Çevre ve Şehircilik Bakanlığı da atık Yönetimi Daire Başkanlığı’nın elde ettiği verilere göre 31 milyon ton evrensel attığın yüzde on ikisi yani yaklaşık 4 milyona yakın plastik atıklardan oluşuyor. Bu da Türkiye’de kişi başı atık tüketimini son 3 yılda %10 seviyelerinde arttırıyor. Türkiye’de yıllık olarak 25,8 milyon attığın yüzde 20’si ambalaj atıklarından oluşmakta.
Tek kullanımlık plastik poşetler günlük kullanımda hayatın kolaylaştıran ürünlerdir. Tüketimin olduğu her alanda kullanılmaktadır. Dışarıda satın alınan ürünler, gıda ürünleri ve daha pek çok alanda bu tarz ürünlerin kullanılması söz konusudur. Bu nedenle tek kullanımlık plastik ürünlerin hayatın bir parçası olduğunu unutmamak gerekiyor.